افزایش توانمندی‌های اطلاعاتی و نظامی چین در باب‌المندب: پکن چگونه نظارت خود را در خاورمیانه و آفریقا گسترش می‌دهد؟
بر اساس گزارشی از اندیشکده مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)، تصاویر ماهواره‌ای تجاری نشان می‌دهند که ارتش آزادی‌بخش خلق چین تجهیزات جدیدی را در پایگاه خود نصب کرده است. این تجهیزات علاوه بر تقویت ارتباطات داخلی، قابلیت جمع‌آوری اطلاعات سیگنالی (SIGINT) را نیز فراهم می‌کنند.
پایگاه پشتیبانی ارتش چین در جیبوتی تنها پایگاه نظامی رسمی اعلام‌شده این کشور در خارج از مرزهایش است. این پایگاه نقش مهمی در جاه‌طلبی‌های نیروی دریایی چین برای انجام عملیات در «آب‌های دوردست» ایفا می‌کند.
جیبوتی در امتداد خلیج عدن و تنگه باب‌المندب قرار دارد؛ تنگه‌ای با عرض ۳۲ کیلومتر که یک آبراه حیاتی محسوب می‌شود و حدود ۱۶ درصد از تجارت دریایی جهان از آن عبور می‌کند.
موقعیت استراتژیک این کشور، آن را به محلی برای تمرکز پایگاه‌های نظامی خارجی تبدیل کرده است. ایالات متحده، فرانسه، ایتالیا و ژاپن هر کدام پایگاه‌هایی در فاصله کمتر از ۱۶ کیلومتری پایگاه چین دارند.
از زمان افتتاح در سال ۲۰۱۷، پایگاه جیبوتی از عملیات ناوگروه‌های اسکورت نیروی دریایی چین در خلیج عدن حمایت کرده است. این اقدامات به حفاظت از منافع تجاری فرامرزی چین در برابر تهدیدات ناهمگون کمک کرده و تجربه عملیاتی ارزشمندی را فراهم آورده است.
توانمندی‌های این پایگاه به مرور زمان توسعه یافته تا عملیات‌های پیچیده‌تری را ممکن سازد و به نیروی دریایی چین در تثبیت حضور فزاینده خود در منطقه یاری رساند.
تقویت توان ارتباطی و پایش سیگنالی
پژوهشگران مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS) تاکید می‌کنند که نوع و جهت‌گیری تجهیزات جدید پایگاه متنوع است و امکان ارسال و دریافت سیگنال‌ها را در طیف وسیعی از فرکانس‌ها فراهم می‌کند.
این تجهیزات جدید به ارتش چین اجازه می‌دهد تا ارتباطات فرا موج و پایدار خود را با کشتی‌ها و هواپیماهای چینی فعال در منطقه حفظ کند. همچنین، این پایگاه کانال‌های ارتباطی امنی را با مقر فرماندهی در خاک اصلی چین فراهم می‌سازد.
تأسیسات جدید همچنین ارتش چین را قادر می‌سازد تا تحرکات سایر نیروهای نظامی فعال در نزدیکی خود را رصد کند. اگرچه روش‌های منبع‌باز نمی‌توانند فعال بودن جمع‌آوری غیرمستقیم اطلاعات سیگنالی را تایید کنند، اما این تجهیزات قطعاً از ماموریت‌های SIGINT پشتیبانی می‌کنند.
با وجود رمزنگاری ارتباطات نظامی، ارتش چین می‌تواند با بررسی جهت، مبدا، فرکانس و سرعت ارسال سیگنال‌ها، به داده‌ها و تحلیل‌های ارزشمندی از عملیات ارتش آمریکا و سایر کشورها دست یابد.
مراسم افتتاح اولین پایگاه پشتیبانی برون‌مرزی ارتش چین در جیبوتی در تاریخ یکم اوت ۲۰۱۷ چیفا و هم‌زمان با نودمین سالگرد تاسیس ارتش آزادی‌بخش خلق برگزار شد.
افزایش ارزش اطلاعاتی پایگاه در پی بحران‌های منطقه‌ای
به نوشته پژوهشگران مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی، درگیری‌های اخیر در سراسر خاورمیانه، ارزش اطلاعاتی توانمندی‌های سیگنالی چین در جیبوتی را به شدت افزایش داده است.
از اواخر سال ۲۰۲۳، حملات انصارالله به کشتی‌رانی در دریای سرخ و تشدید عملیات ایالات متحده و اسرائیل، نیروهای نظامی گسترده‌ای از آمریکا را به منطقه کشانده است. تا ژوئیه ۲۰۲۶، بیش از ۲۰ شناور جنگی نیروی دریایی آمریکا، از جمله دو ناوگروه هواپیمابر و صدها فروند هواپیما در منطقه مستقر شده‌اند.
تأسیسات جدید همچنین می‌تواند به چین در گردآوری اطلاعات ارزشمند از تحرکات در قاره آفریقا کمک کند؛ منطقه‌ای که پکن در آن دارای منافع اقتصادی عمیق و پیوندهای امنیتی رو به رشدی است.
چین در سال‌های اخیر زیرساخت‌های فضایی زمین‌پایه را در منطقه احداث کرده تا شکاف‌های پوششی در شبکه‌های جهانی ردیابی فضایی و بازپخش داده‌های خود را پر کند.
ارتقای پایگاه جیبوتی، گره‌های جدیدی را به شبکه رو به گسترش تأسیسات جهانی چین اضافه می‌کند که می‌تواند اطلاعات حیاتی را به جامعه اطلاعاتی این کشور تزریق نماید.
در مجموع، این به‌روزرسانی‌ها در پایگاه جیبوتی، یک گره پیشتاز و پایدار C4ISR (فرماندهی، کنترل، ارتباطات، کامپیوتر، اطلاعات، دیده‌بانی و شناسایی) را در اختیار چین قرار می‌دهد که بخش بزرگی از خاورمیانه و آفریقا را پوشش می‌دهد.
این دستاورد برای چین که به دنبال درک عمیق‌تر از محیط عملیاتی منطقه‌ای جهت اعمال قدرت در فواصل دورتر از سرزمین اصلی است، بسیار ارزشمند خواهد بود.
